Een vaak vergeten stuk tradklimmateriaal
Een terugkerend thema bij mijn moeilijkste tradbeklimmingen lijkt een rode ballnut op mijn redpointrack te zijn. Nou ja, misschien moet ik zeggen: mijn ‘headpointrack’. Ik neem niet per se ballnuts mee op mijn standaarduitrusting voor de meeste klimgebieden of multipitchklimmen. Maar als ik van plan ben een dunne route te proberen, pak ik meestal een rode en een blauwe ballnut in. Ze bieden vaak wat extra bescherming als cams te groot zijn en RP’s wat onzeker zitten.
Afgelopen week rondde ik mijn Lead Rope Solo-project voor de herfst af door Broken Arrow te beklimmen, een dunne spleet met een bouldery gedeelte met bouten. En natuurlijk zat er in de lastige lage spleet een rode ballnut! Ik viel er een paar keer op, maar de plaatsing hield goed stand. En ja, mijn ballnut was uitgerust met Flip-Stop voor de beklimming, zodat ik hem snel kon plaatsen en inklippen.
Het alternatieve stuk materiaal hier is een DMM Brass-micronut nr. 5, die bij de meeste andere beklimmingen is gebruikt, hoewel de vernauwingen in het gesteente subtiel zijn. Ik vond het actief klemmen van de ballnut hier een iets veiligere optie - veilig genoeg om slechts één stuk te plaatsen en vol vertrouwen verder te klimmen.
Wat is headpointen:
De meeste klimmers zijn bekend met een route ‘redpointen’ - een vrije beklimming waarvoor je twee of meer pogingen nodig had. Dat is het spel dat we spelen bij het sportklimmen. Bij traditioneel klimmen wordt een extra stijlterm gebruikt als subcategorie: ‘headpointen’ - een tradroute redpointen door eerst de bewegingen en de bescherming aan de top rope te oefenen, in tegenstelling tot voorklimpogingen vanaf de grond.
Nog een kanttekening achter de schermen over moeilijke trad-redpoints: als je meerdere pogingen doet, is het vaak handig om een vast touw aan het standplaatsanker te hangen. Als je laag valt en de rest van de (vaak enge) route niet wilt voorklimmen, kun je aan één stuk hangen terwijl je zekeraar over het hangende touw naar je toe zwaait. Je kunt een GriGri omhoog laten brengen en vervolgens aan het enkele touw af abseilen om alle zekeringen te verwijderen. Dat is anders dan bij sportredpoints, waarbij je halverwege de route gemakkelijk naar beneden kunt komen door je aan de expresssetjes te laten zakken. Die blijven tussen pogingen hangen.
Zekeringen plaatsen met de veiligheid van een vast touw
Hoe kogelmoeren werken:
Kogelmoeren gebruiken verschillen in wrijving tussen metaalsoorten om een klemeffect te creëren. Een gladde metalen wig wordt gecombineerd met een stroef metalen schijfje (een afgerond schijfje, oftewel een “kogel”). Dat zachtere schijfje grijpt vast aan de korrels van de rots en zet zich stevig vast. De wig is verbonden met de duimlus en is hard genoeg om over de rots te glijden wanneer hij wordt belast, zodat hij stevig tegen de kogel klemt. Deze klemming kan ontstaan in parallelle spleten zonder dat vernauwingen nodig zijn.
Het is cruciaal om de kogelmoer na het plaatsen stevig vast te zetten. Trek stevig omlaag terwijl je hem heen en weer draait. De zachte kogel moet zich naar de rots vormen, anders dreigt hij er meteen uit te schuiven als hij tijdens een val snel wordt belast.
Welke maten zijn handig? De blauwe kogelmoer is erg klein en daardoor minder betrouwbaar. De rode kogelmoer is een uitstekende aanvulling op dunne zekeringen, net iets kleiner dan de kleinste cams. De gele kogelmoer is nog groter en overlapt met kleine cams - handig voor lastige, smalle plaatsingen, maar als aanvulling minder interessant.
Soms werken ze té goed (zo maak je ze schoon):
Het klemeffect werkt heel goed. Na een val kunnen ze lastig schoon te maken zijn. Soms kun je de kogelmoer omhoog draaien om de klemming op te heffen. Het is echter verstandig een stalen moersleutel mee te nemen, want misschien moet je ze met een tikje losmaken. Soms heb je een kleine steen, grote cam of muurhamer nodig om lichtjes op de glanzende kant van de wig naar binnen te tikken, net als bij een vastgeklemde micronut. Pas op dat je de moersleutel niet in de rots tikt!
